Lista artykułów

Sanctus

Jerzy Nowicki. 2011-07-08, 00:09:32

Po podziwie nad dziełami Bożymi (magnalia Dei), zostaliśmy wprowadzeni do Jego istoty. Niebo się otworzyło, przyszła kolej na opiewanie świętości Boga (sanctitas Dei). Kościół wojujący łączy się z Aniołami, by zaśpiewać triumfalne Sanctus na cześć siedzącego na tronie Pana Zastępów, Władcy wszelkiego stworzenia, który jest światłością i źródłem świętości, a którego chwałą napełnione są niebo i ziemia. Trzykrotne „święty” odnosi się do Trójcy Przenajświętszej.

Sanctus podkreśla godność katolickiej liturgii, która bierze udział w liturgii wiecznego civitas Dei; jest jakby drzwiami, wprowadzającymi w Święte Świętych. Nawiązuje do wizji proroka Izajasza (Iz 6, 2-4) oraz liturgii opisanej w Apokalipsie (Ap 4,8 ). Wierzymy, że w tym momencie otwierają się Niebiosa, a Kościół triumfujący łączy się z ziemią w pieśni chwały.


Hosanna i Benedictus przypominają wjazd Jezusa do Jerozolimy, jako Mesjasza i Króla, gromko witanego przez tłumy. „Błogosławiony, który przychodzi w imię Pańskie” znaczy tutaj: Pan przychodzi, zstępuje na ołtarz, by ponowić w skutkach dzieło zbawcze, by jak niegdyś w niedzielę palmową, mistycznie cierpieć i umierać.


Przy trzykrotnym wypowiadaniu Sanctus kapłan pochyla się, z powodu wielkości splendoru Bożej świętości. Równocześnie ministrant daje znak dzwonkiem ku uczczeniu Boga, jak i zwróceniu uwagi na przyjście Zbawiciela w tajemnicy ołtarza. W Mszy uroczystej służba liturgiczna udaje się procesyjnie do prezbiterium z zapalonymi świecami, pochodniami, wskazującymi na obecność Pana Jezusa w Eucharystii. Przy Benedictus czynimy znak krzyża, ściągając na siebie błogosławieństwo.


Terminologia



  • Sanctus – najstarsza aklamacja mszalna (V w.). Do rokou 800 Sanctus śpiewał kler z ludem. W Galii zostało połączone z Benedictus, qui venit.

  • W czasach kiedy kanon był odmawiany po cichu, Sanctus też było wykonywane głośno.

  • Od X wieku powstało ponad 200 kompozycji Sanctus.


Tekst


Sanctus, Sanctus, Sanctus
Dominus Deus Sabaoth.
Pleni sunt caeli et terra gloria tua.
Hosanna in excelsis.
Benedictus qui venit in nomine Domini.
Hosanna in excelsis.



  • Tekst Sanctus pochodzi z Pisma Świętego i nawiązuje do Księgi Izajasza (6, 3), pojawia się też Apokalipsie (4, 8).

  • Tekst Benedictus zaczerpnięty jest z Ewangelii Świętego Mateusza (21, 9) – wejście Jezusa do Jerozolimy.

  • Aklamacja Sanctus należy do całego zgromadzenia – nie ma przeszkód w wykonaniu przez zespół (który reprezentuje zgromadzenie)

  • Po śpiewanej prefacji Sanctus nie może być recytowane. Odwrotnie – nie ma problemu.


Kwestie formalne